♣ Kleurenwiezen online spelen ♥

Wat is Kleurenwiezen?

Kleurenwiezen is de Vlaamse vorm van whist, en in Vlaanderen het kaartspel dat op kaartingen, in cafés en in de huiskamer het meest op tafel komt. Je speelt het met vier, met 52 kaarten, dertien per speler. Het grote verschil met het klassieke wiezen: de troefkleur wordt niet door een omgedraaide kaart bepaald, maar door de spelers zelf, tijdens het bieden. Vandaar de naam.
Elk deel begint met een biedronde. Je vraagt in een kleur, een ander mag meegaan, en samen moeten jullie acht slagen halen. Gaat niemand mee, dan kan je alleen gaan voor vijf slagen. Wie meer in zijn hand heeft, kondigt iets groters aan: abondance (negen tot twaalf slagen alleen), miserie (geen enkele slag), piccolo (precies één slag) of solo slim (alle dertien). Heeft iemand drie of vier azen, dan is het verplicht troel. De ploegen ontstaan dus elk deel opnieuw: nu speel je met je buurman, een deel later tegen hem. Dat maakt kleurenwiezen een spel van inschatten en durven.
De punten staan vast in het puntenrooster: wie zijn contract haalt, schrijft; wie het mist, betaalt, en wie alleen speelt, rekent driedubbel af. Op deze site speel je een partij van twaalf delen, zoals in de Whisthub-competitie (aan tafel spreekt men altijd een veelvoud van vier af), en is je dagscore je eigen puntentotaal aan het einde van de partij. De volledige regels, met het puntenrooster en een rekenvoorbeeld, staan hieronder.

Spelregels Kleurenwiezen

Kleurenwiezen is de Vlaamse vorm van whist en in Vlaanderen veruit de populairste manier om te wiezen. Je speelt het met vier, met een gewoon spel van 52 kaarten. Anders dan bij het klassieke wiezen, waar de laatst gedeelde kaart de troef bepaalt, kies je bij kleurenwiezen de troefkleur zelf tijdens het bieden; vandaar de naam. Het bijzondere is dat de ploegen elk deel opnieuw ontstaan: nu speel je samen met je buurman, een deel later tegen hem. Wie zijn contract haalt, schrijft de punten; wie het mist, betaalt. De regels hieronder zijn die van Whisthub en pagat, zoals ze in de meeste Vlaamse huiskamers en cafés gelden.

De kaarten en het geven

Vier spelers, 52 kaarten, dertien per speler. De aas is de hoogste kaart, de 2 de laagste. De gever (in Nederland de deler) geeft de kaarten in porties van vier, vijf en weer vier, met de klok mee, te beginnen bij de speler links van hem. Na elk deel schuift het geven een plaats op. Bij het bieden hebben de kleuren een vaste volgorde: harten boven ruiten, ruiten boven klaveren, klaveren boven schoppen.

Troel

Vóór het bieden wordt gekeken of iemand drie of vier azen heeft. Is dat zo, dan speelt die speler verplicht troel. Zijn maat is de speler met de vierde aas; heeft de troelspeler alle vier de azen, dan is de maat de speler met de hoogste harten die hij zelf niet heeft. De maat komt uit met die kaart, die kleur wordt troef, en samen moeten ze acht slagen halen. Iedereen, ook het troelpaar zelf, mag troel nog overbieden met een hoger contract, zoals grote miserie of een abondance van tien.

Vragen, meegaan en hoger bieden

De speler links van de gever begint. In de eerste ronde mag je vragen: je noemt een kleur waarin je troef wil spelen; je moet daar minstens één kaart van hebben. Een andere speler mag meegaan, ook al alleen als hij een kaart van die kleur heeft. Samen moeten jullie dan acht slagen halen. Gaat niemand mee, dan mag de vrager in zijn eigen kleur alleen gaan voor vijf slagen, of hij past. Wie een kleur genoemd heeft, blijft eraan gebonden.
Elk contract kan overboden worden door een hoger contract uit de lijst hieronder. Wordt jouw ploeg overboden, dan mag je verhogen: samen negen, tien, elf, twaalf of dertien. Ging je alleen, dan kan je verhogen naar zes, zeven of acht. Daarnaast zijn er de contracten zonder maat: kleine miserie (geen enkele slag; iedereen legt eerst een kaart weg en er blijven twaalf slagen over), piccolo (precies één slag), grote miserie (geen enkele slag met alle dertien kaarten), open miserie (idem, met je kaarten open op tafel), abondance (negen, tien, elf of twaalf slagen alleen, in een troefkleur naar keuze) en solo slim (alle dertien slagen alleen). Abondance en solo slim kondig je alleen in je eerste beurt aan.
Wie past, is uit het bieden. Het bieden stopt als alle anderen gepast hebben. Past iedereen, dan gaan de kaarten bijeen en geeft dezelfde gever opnieuw.

De volgorde van de contracten

Van laag naar hoog: samen 8 – alleen 5 – samen 9 – alleen 6 – samen 10 – alleen 7 – samen 11 – kleine miserie – samen 12 – alleen 8 – piccolo – samen 13 – abondance 9 – troel – grote miserie – abondance 10 – abondance 11 – open miserie – abondance 12 – solo slim.

Het spelen van de slagen

Bekennen is verplicht; kan je de gevraagde kleur niet volgen, dan speel je wat je wil. Troeven of overtroeven moet nooit. De hoogste troef wint de slag; ligt er geen troef, dan de hoogste kaart van de gevraagde kleur. Wie de slag wint, komt uit voor de volgende.
Bij samen en alleen komt de speler links van de gever uit. Bij abondance en solo slim komt de bieder zelf uit. Bij troel komt de maat uit met de geroepen aas. Bij miserie en piccolo komt de speler links van de gever uit en is er geen troef; bij open miserie legt de bieder na de eerste slag zijn kaarten open.

Het puntenrooster

Na de laatste slag wordt afgerekend. Bij samen en troel krijgt elke maat de punten en betaalt elke tegenstander hetzelfde bedrag. Wie alleen speelt, krijgt of betaalt driemaal het bedrag, zodat de som van de vier scores altijd nul is.

Contract	Gehaald	Verloren
Samen 8 / 9 / 10 / 11 / 12 / 13	+8 / +11 / +14 / +17 / +20 / +30	−11 / −14 / −17 / −20 / −23 / −26
Alleen 5 / 6 / 7 / 8	+3 / +4 / +5 / +7	−4 / −5 / −6 / −8
Kleine miserie	+6	−6
Piccolo	+8	−8
Abondance 9 / 10 / 11 / 12	+10 / +15 / +20 / +30	−10 / −15 / −20 / −30
Troel	+16 (alle 13 slagen: +30)	−16
Grote miserie	+12	−12
Open miserie	+24	−24
Solo slim	+60	−60

Samen: elke overslag telt drie punten extra (samen 8 met tien slagen is dus 14) en alle dertien is dertig; bij verlies kost elke onderslag drie punten extra. Alleen: één punt per overslag tot en met de achtste slag (alleen 5 met negen slagen blijft 6); bij verlies één punt per onderslag extra. Abondance: elke overslag telt als het hogere abondance-contract (negen met elf slagen is dus 20, dertien slagen blijft 30); bij verlies geen onderslagen. Miserie, piccolo, troel en solo slim hebben geen over- of onderslagen.

Regionale verschillen

Elke streek en elke kaarting heeft zijn eigen gewoonten. In sommige streken begint alleen gaan pas bij zes slagen, speelt men troel voor negen slagen als de maat een andere troef kiest, bestaat piccolo niet, of vervalt de kleine miserie. Ook "pas parôle" (verplicht doorbieden) komt voor. Hier speel je de meest gangbare Vlaamse regels: alleen vanaf vijf, troel voor acht, kleine miserie en piccolo doen mee.

Kleurenwiezen: zo speel je het hier

Je speelt tegen West, Noord en Oost; wie je maat is, hangt van het bieden af. Tijdens het bieden verschijnt het bod van elke speler onder zijn naam, en het contract blijft daar staan zolang het deel duurt, onder de bieder en zijn maat. Daaronder staat een rij bolletjes: zoveel bolletjes als het contract slagen vraagt (samen acht = acht bolletjes), en voor elke gehaalde slag wordt er een wit gevuld. Elke slag boven het doel kleurt rood. Bij miserie is de strook leeg en kleurt elke slag rood, want daar mag je er geen halen. Een stip bij de naam toont wie aan zet is. Onderaan het scherm liggen jouw kaarten, per kleur gesorteerd; speel je een kaart die niet mag, dan zegt het spel dat je moet bekennen en kies je opnieuw. Ben jij aan de beurt om te bieden, dan kies je eerst de groep (passen, vragen en meegaan, alleen, abondance, miserie of solo slim) en daarna de kleur of het aantal slagen. Klik op een kaart om ze te spelen. Met 'Vlot doorspelen' spelen de computerspelers vanzelf door, en op het bord rechts zie je per deel wie wat scoorde en de stand; met 'Scores' zet je het bord weg of weer terug. Een partij is twaalf delen, zoals in de Whisthub-competitie: iedereen geeft drie keer.

Kleurenwiezen: puntentelling

Na elk deel schrijft iedereen zijn punten volgens het puntenrooster hierboven; de som van de vier is altijd nul. Na twaalf delen is de partij gedaan en is jouw score je eigen puntentotaal aan het einde van de partij. Haal je in deel één samen acht (+8), verlies je in deel twee een alleen zes (−7), ga je daarna twee keer mee met een gehaalde vraag (+8 en +11) en betaal je de andere delen samen −12, dan sta je op 8 − 7 + 8 + 11 − 12 = +8, en dat is je score. Sta je onder nul, dan is je score negatief.
Omdat een partij een vast aantal delen heeft en er geen puntengrens is, telt precies wat je zelf schreef: winnen doe je door je eigen contracten te halen en de anderen de hunne te laten missen. Die score is je dagscore en telt mee op de daglijst.

Kleurenwiezen: Gameplay

Het bieden begint bij de speler links van de gever en gaat met de klok mee. Elk bod verschijnt onder de naam van de speler. Uitleg bij de nummers: Het bod van elke speler onder zijn naam: 'Pas', 'Vraag' met de kleur, 'Meegaan', 'Alleen', 'Abondance', 'Kleine miserie'... Een nieuw bod vervangt het vorige, 'Pas' blijft staan De biedknoppen. Je kiest eerst de groep (Pas, Vragen en meegaan, Alleen, Abondance, Miserie of Solo slim; een knop met '...' opent de keuze) en daarna de kleur of het aantal slagen. Je ziet alleen wat je op dat moment nog mag bieden: hier heeft Oost gevraagd in harten, dus kan je meegaan, hoger bieden of passen De stip vóór je naam betekent dat jij aan zet bent Het bord: de twaalf delen met per deel de punten van de vier spelers, en onderaan het totaal Is er iets bijzonders, zoals troel (drie of vier azen bij een speler), dan staat dat in een melding boven de knoppen.

Om een kaart te spelen klik je ze aan met de muis (of je vinger, op een touchscreen). Een keuze kan je niet ongedaan maken. Uitleg bij de nummers: Het contract blijft het hele deel staan onder de bieder en zijn maat, hier 'Samen 8' in klaveren bij Noord en West. Daaronder de rij bolletjes: zoveel bolletjes als het contract slagen vraagt (hier acht), en voor elke gehaalde slag wordt er een wit gevuld; hier twee van de acht. Elke slag boven het doel kleurt rood. Bij miserie is de strook leeg en kleurt elke slag rood, want daar is elke slag er een te veel. Bij alleen, abondance en solo slim staat de rij alleen onder de bieder De kaarten op tafel. Liggen er vier, dan gaan ze naar de winnaar van de slag 'Jij komt uit' als jij de slag begint, 'Jij bent aan zet' als je moet bijspelen De stip vóór de naam toont wie aan zet is Jouw kaarten, per kleur gesorteerd. Speel je een kaart die niet mag, dan zegt het spel dat je moet bekennen en kies je opnieuw

Na twaalf delen is de partij gedaan. Uitleg bij de nummers: Het eindbord met het puntentotaal van de vier spelers en 'Jouw score': dat is je eigen totaal, hier 15. Die score is je dagscore Met 'Nog een spel' begin je een nieuwe partij Boven het spel staan de knoppen 'kleiner scherm' en 'groter scherm', handig als je op je telefoon of tablet speelt.

Kleurenwiezen: toernooien

In een toernooi speel je net als normaal een partij van twaalf delen. Jouw score wordt vervolgens genoteerd in de lijst van dat toernooi. Aan een toernooi nemen 10 spelers deel. Voor iedere speler is steeds dezelfde uitgangssituatie: de kaarten worden per deel voor elke deelnemer precies hetzelfde gegeven. Zo zie je op het einde van een toernooi goed wie er het meeste uit dezelfde kaarten heeft gehaald.